Giraffa.
4 koelan, dwergantiloop, 11 gems.
Giraffa camelopardalis
is de zorafeh, zurafa, seraphe of el serafe: de
lieflijke van de Arabieren. Dit
woord werd bij ons tot ons giraf, in Duits en
Engels Giraffe en in Frans girafe.
De cameleopardalis heeft een eigenaardige bouw. Het beest zou
een zonderlinge vereniging zijn van de eigenschappen van de panter (pardalis) met die van de kameel (camelus)
Ze geeft de indruk dat het uit lichaamsdelen van verschillende dieren
samengesteld is. Het is alsof ze de kop en de romp van het paard, de hals en
schouders van een kameel, de oren van een rund, de staart van een ezel en de
poten aan de antiloop heeft ontleend terwijl de kleur en de tekening van het
gladde vel aan een panter, pardalis, doet denken.
Linnaeus noemde het Cervus camelopardalis
en cervus, hert, naar de korte horentjes die hem aan
de rozenstokken van een jong hert deden denken.
Vorm.
De romp is slechts
twee meter vijf en twintig lang, de schouderhoogte bedraagt evenwel drie meter
en de kop verheft zich vijf of zes meter boven de grond. Hij ziet de vogeltjes
in hun nesten broeden. Met de haarkwast waarin hij eindigt is de staart honderd
tien cm en zonder die slechts tachtig cm lang. De afstand van de spits van de
snuit tot de wortel van de staart bedraagt vier meter. Het gewicht is vijf
honderd tot acht honderd kg.
De langwerpige kop
van de giraffe schijnt vanwege zijn tamelijk dunne snuit nog langer dan hij
werkelijk is.
Hij draagt zeer
grote, levendige, schitterende en toch buitengewoon zachtaardige ogen.
Hij heeft grote,
sierlijk gebouwde en uiterst beweeglijke oren van ongeveer vijftien cm lang en
twee uitwassen op het voorhoofd die in de verte aan horens herinneren en iets
korter zijn dan de oren.
De huid is prachtig
gekleurd, geel en bruin gevlekt. Men ontmoet ze veelvuldig waar oude, verweerde
boomstammen voorkomen die vanwege de korstmossen waarmee ze bedekt zijn vaak een in het oog lopende overeenkomst vertonen met een giraffenhals.
Daar valt een giraf geheel niet op. Je moet tweemaal kijken voor je er een
giraf tussen ontdekt.
Het zijn de bewoners
van Z. Afrika, van de zuidrand der Sahara tot aan de Oranje rivier. Ze houden
zich in troepen van zes tot veertig stuks op
Als ze rustig gaan
hebben ze een waardig en aangenaam voorkomen. Als ze zich sneller willen
bewegen dan valt de wanverhouding tussen de schouderhoogte en de hoogte van het
kruis het meest op, de hals slingert. Toch kan ze lang snel lopen en houdt het
langer vol dan menig ander dier.
De ouden dachten dat als de giraf ging drinken
dat ze dan ging knielen, de hals is te kort om de grond of het water te raken.
Meestal laat ze het voorste deel van de romp zakken door de beide voorpoten
wijd uiteen te zetten zodat ze met de lange hals de bodem kan bereiken. Dat is
het gevaarlijkste moment voor hen, dan kunnen ze zich niet verdedigen en worden
ze aangevallen.
Ze zijn niet
weerloos, de achterpoten kunnen rake klappen uitdelen en ook een klap met de
kop is als van een voorhamer. Van leeuwen hebben ze vrijwel alleen last als ze
slapen.
Net als de meeste
viervoetige dieren rust de giraf op haar zijde. Maar de wijze waarop ze neer
ligt is opmerkelijk. Om te slapen buigt ze de lange hals naar achteren en laat
haar kop op haar achterdeel of kruis rusten.
Door de lengte is ze
geschikt om bladeren van de boom af te plukken. Daarbij heeft ze dienst van
haar buitengewoon beweeglijke, twintig cm lange violetachtige tong. Wat de
slurf is voor de olifant is de blauwe tong voor de giraf. Ze kan er de kleinste
blaadjes mee pakken. In de dierentuinen zijn vele dames van hun kunstbloemen op
hun hoed beroofd door die tong.
Zo gauw je tekenen
bespeurt van wederzijdse liefde dan kunnen ze wel zes uur achter elkaar gaan
zonder tekenen van de minste vermoeidheid te vertonen.
Bestiarium.
Als Marco Polo Zanzibar bezoekt ziet hij daar ook giroffels en beschrijft ze al dus:
‘Ze hebben daar ook veel giroffels, de schoonste ter wereld en ik zal u zeggen hoe ze gemaakt zijn. Ze hebben een laag achterste want de achterbillen zijn kort en de voorste poten zeer lang, wel drie stappen hoog. Ze hebben een kleine kop en een zeer lange hals en doen niemand kwaad. Ze zijn wit met rode spikkels zodat ze zeer mooi zijn om aan te kijken
Maerlant; ‘Cameleopardalis
leest men dat het een beest is in Ethiopië. En is zo gedaan, zoals ons de
glossaria laat verstaan, hoofd naar de kameel, hals naar het paard, voet en
been zijn naar het hert geaard, dat gespikkeld is en hier en daar met een
schone kleine haar. Dit dier was ook te Rome mede wel gebracht door
wonderlijkheden’.
En ook, ‘Oralfus
is een dier dat van verf zo fier is dat zeker geen beest van zijn verf zo rijk
is. Op de voorste voeten van voren is het zo hoog, zoals wij het horen, dat het
twaalf meter opwaarts slaat met het hoofd waar het staat. Achter is het niet
hoger dan het hert dat voorover staat. Naar het hert voeten en staart en een
hoofd naar het paard, lang opwaarts is de hals opgericht. Zijn vel, zo
misselijk ook echt en zo veel kleuren daaraan dat hem om niet elke man er over
denkt zijn gelijke te schrijven. Dit dier verheft zich zeker [als het de lieden
aanziet laat het zijn hele gedaante zien] en keert zich om deze en om die omdat
het wil zijn bezien. De sultan van Babylon zond deze schone beesten wel naar de
trotse Frederik, in het land kwam nooit een gelijke’.
Jan van Mandeville in de buurt van
Susa zegt; ‘Daar zijn ook vele orafles in dit land die ze
giraffen noemen, dat is een beest die niet hoger en is dan een paard, maar het
heeft de hals wel 9m lang en heeft dat hoofd en de horens als een hert. Het zou
wel boven een groot huis zien’.
Bijbel.
In Deut. 14:5, aan
het slot van de reine dieren, komt een zemer voor
(Statenvertaling: gems) Volgens anderen zou dit een wild schaap zijn. Het woord
komt alleen hier voor en dan nog zonder verdere omschrijvingen. Op grond van
bepalingen in vers 6 kan alleen vastgesteld worden dat het een hoefdier is die
tot de evenvoetige en herkauwers behoort. De
Septuagint vertaalt: ‘Camelopardalis’: dit is een
giraf. Die komt echter in die omgeving niet voor. Anderen vertalen het als een
dier uit het geslacht der herten of gazellen, als Gesenius,
of een berggeit, als Koning
Toch moet het in N.
Afrika zijn voorgekomen wat te zien is in een rotstekening van Fezza midden in de Sahara. Op het graf van Ramses, 1225 v. Chr., wordt een giraf afgebeeld.
Julius Caesar haalde
er een naar Europa. Pas veel later kwam ze weer door de Franse Levaillant die in 1783 er een schoot die naar Parijs
gestuurd werd. Een ruime eeuw later kreeg de consul van Parijs een giraf van
Egypte en werd het een sensatie, een modetrend ontstond
Gebruik.
De huid wordt voor
allerlei lederwerk gebruikt, de staartkwast voor vliegenklap, de hoeven voor
het maken van verschillende hoornen voorwerpen. Het vlees smaakt uitmuntend.
Als ze naar onze gewesten gebracht worden sterven de meeste hier door een
eigenaardige ziekte van de beenderen die men ‘giraffeziekte’ heeft genoemd.
Het is een symbool
van vreedzaamheid en vriendelijke bedoelingen
Vondel, Vermaeckelijcke Inleydinghe LXXXVIII;
De Ezel, Buffel, Cameel, en Muyle
‘‘t Lang halzige kameel, de ezel afgedreven
’t Last dragende muilpeerd, en de Buffel, zat van ’t leven
Zich vonden tezamen vergaard in een laag dal
Elk klaagde zijn verdriet en dagelijks ongeval
Om dat elk volgen moest zijn heren last en wensen
En dienen tot gerief en slavernij der mensen
De Ezel, lang geoord, die kreet uit ongeduld
Hij was aan zulke slag en arbeid niet verschuld
Hij wilde zich ontslaan en niet langer dus kruipen
En voortaal oefenen in het vreten, slempen en zuipen
Dit bestraften al de andere drie in zijn domheid al te rouw
En raden dat hij met die staat niet vergenoegen zou
Want het slavernij te willen ontgaan is moed verloren
Omdat, zeiden zij, wij tot slaven zijn geboren
Hoe menige
plompaard nog al stribbelende bepleit
’t Ontgaan van het dienstbare juk, dat hem is opgeleid
maar i’s is vergeefs gewoeld om ’t voorschrik te
verschrijven
want die een ezel is, moet een ezel blijven’.
Okapia johnstoni, Ray Lanc.,(naar Harry Johnston, Engelse avonturier die een karkas naar Londen stuurde werd het een media spektakel werd in 1901) De okapi heet ook zo in Engels en in Duits Okapi, dat van de Lese Karo naam okapi, oka is snijden en kpi verwijst naar het design op hun bogen, de strepen lijken op de boogschachten.
Het draagt strepen als de zebra, maar is meer verwant met de giraf. Dit dier is nauw verwant met de giraf. De okapi was bij de oude Egyptenaren bekend, Seth draagt een okapikop.
Zie verder: http://www.volkoomen.nl/ en : http://volkoomenoudeherbariaenmedisch.nl/