Trigla.
Knorhaan, de Duitse Knurrhahn
of Knorhane en Zweedse knorrhane.
In Engels is het gurnard en Franse grondin, mogelijk stamt dit woord van Frans grogner: knorren.
Deze vis maakt een knorrend
geluid als hij boven water komt met behulp van kraakbeenachtige kieuwbogen. Hij
steekt dan zijn kop boven water en maakt dat knorrende geluid dat, naar men
zegt, op een grote afstand gehoord wordt. Dit geluid hoort de visser ook als
hij er een boven water haalt. Dit woord werd overgebracht op een nors mens.
Het is de grote
poon, grote zeehaan, knorhaan, Laurens kop en hofdiender,
spoon of rode poon. Is het poon genoemd naar de weke
massa? Door onze vissers op de vismarkten wordt hij bijna altijd rozet of rozette genoemd.
Trigla hirundo, (zwaluw) ( Triglia lucerna;
oplichten) Bij hun nachtelijke omzwervingen op ondiepe plaatsen stralen
zij, naar men zegt, licht uit als ‘fonkelende sterren’ zodat er lichtstrepen
ontstaan die zich ver door het water uitstrekken. Nu schijnen ze aan de
oppervlakte en dan weer naar benedenwaartse richting.
Ze wordt een halve
meter groot.
De rug is roodachtig
grijs of bruinachtig, de buik licht rozerood of witachtig. Het bovenste
gedeelte van de eerste rugvin en de staartvin zijn rood en de buik- en
aarsvinnen wit. De borstvinnen zijn aan de onderzijde zwartblauw met blauwe
randen. Hun vinvlies is ook aan de buitenzijde
zwartblauw. De blauwe tinten zijn echter bij sommige exemplaren flauw en
onduidelijk.
De poon is van alle andere vissen te onderscheiden
door zijn vleugelvormige borstvinnen waarbij een paar stevige draden afhangen.
Hij heeft een zware en wat vierkante kop waar de ogen hoog op staan. Ze leven
op de zeebodem waar ze zich met behulp van de draden voort bewegen. Daar voelen
ze ook hun voedsel mee en eten krabbetjes, kreeftachtige en zandspiering.ook
maken ze op kwallen jacht.
Trouw.
Du Bartas versie van Plinius verhaalt over hun zedelijke
trouw, dit om te leren en diegene te veroordelen die van religie praten maar
achterblijven in zedelijke trouw bij de vis en vogel, want het horen over zulk
een echtelijke trouw zal muziek zijn voor kuise oren.
De poon of knorhaan.
(mullet)
‘Maar voor wat kuise liefde
aangaat, heeft de poon geen gelijke
want als de visser haar partner gevangen
heeft
volgt zij dol van ellende, haar gade op de
kust
en dringt om bij hem te komen, zowel in leven
als in dood’.
Eutrigla gurnardus (Eu; goed, en Trigla,
Engels gurnard, van Frans gurenard,
van oud Frnas grognier tot grunt, van Latijn grunnire, van
zijn grommen als het gevangen wordt). (Trigla gurnardus), Engelse gray gurnard,
is de grauwe poon, , hoewel hij varieert van donkergrijs tot roze. Het is de kleine poon,
kleine zeehaan, knorhaan, spoon of grauwe zeehaan.
Kan een dertig cm lang
worden en is de meest voorkomende.
Hij heeft aan de
bovenzijde op bruinachtige grijze ondergrond witte stippels en is op de wangen
als met sterretjes getekend. Aan de onderzijde is hij zilverwit. Heeft de
zijdestreep bezet met brede schubben wiens scherpe spitsen gezamenlijk op de
tanden van een zaag lijken, en een in twee lappen verdeelde zwemblaas.
Bij de grote poon
zijn de schubben van de zijdestreep smal en is de zwemblaas drielappig.
De schubben van de overige lichaamsdelen zijn bij alle ponen uiterst klein.
Ze bewonen de M. Zee, Atlantische Oceaan,
Noord- en Oostzee.
Het vlees wordt in
onze steden niet buitengewoon geacht, men eet het gekookt. De vissers en
bewoners van de kustdorpen eten het ook veel gerookt en houden de kuit en lever
voor even smakelijk als het vlees. In mei en juni hebben de wijfjes rijp kuit.
De kleine is minder
geschat dan de grote.
Zie verder: http://www.volkoomen.nl/ en : http://volkoomenoudeherbariaenmedisch.nl/