Leviathan.

Shakespeare, ‘Midsummer Nights Dream’, ii, 1, 174;

“Fetch me with this herb; and be thou here again’.

Ere the leviathan can swim a league’. ‘Haal mij dat kruid, maar wees terug, aleer’.

Een mijl de leviathan zwemmen kan”.

Vorm.

Het zeemonster ligt vaak te wachten op de walvis en vecht daarmee en alle vissen van de zee die het gevecht willen zien zwemmen snel naar de staart van de walvis. Als de walvis overwonnen wordt moet die sterven en ook de vissen die zich verborgen hadden achter zijn staart, die worden ook verzwolgen. Maar als het zeemonster de walvis niet overwinnen kan werpt hij uit zijn muil een enorme hoeveelheid smerig water. Maar de walvis slurpt dit op en gooit dit terug en beschermt zo zichzelf en de zijnen.

Bijbel.

Leviathan komt van het Hebreeuws liwjathan of levyathan: gemeen draaiend dier. Het is het zeemonster, dat in Duits Seeungeheur genoemd wordt.

‘Liwyathan’ wordt zes maal gevonden en wordt vaak als krokodil vertaald, behalve in Job 3:8 waar soms treuren staat. ‘Dat de dagvervloekers hem verwensen, zij die de kunst verstaan den leviathan op te hitsen’. Het lijkt waarschijnlijk dat dit woord, net als vele andere, een grotere en specifieke betekenis heeft. Psalm 104:25, 26:

‘Daar is de zee, groot en wijd uitgestrekt

waarin gewemel is zonder tal

kleine zowel als grote dieren

daar gaan de schepen, de leviathan

dien Gij geformeerd hebt om er mee te spelen’.

Het spelen zou kunnen slaan op de bewegingen van de grote zeedieren in en op het water. In de meeste andere passages waar de leviathan verschijnt lijkt er een duidelijke benaming te zijn en kan voor de krokodil staan van Job 40:20.

Psalm 74:13, 14; ‘Gij zijt het die de zee hebt doorkliefd met uw kracht

De koppen der draken in het water hebt verbrijzeld

Gij zijt het, die de koppen van den Leviathan hebt vermorzeld’, is zinnebeeldig, maar kan wel op de krokodil slaan.

Jes. 27:1: ‘ Te dien dage zal de Here met zijn fel, groot en sterk zwaard bezoeking brengen over den Leviathan, de snelle slang, over den Leviathan, den kronkelende slang, en hij zal het monster in de zee doden. Dit is ook een zeer zinnebeeldige tekst waarin de beschrijving van een serpent, ‘nachas:’ een gewoon woord is voor slang of serpent en mogelijk, voor grotere dieren dan normaal, inclusief de krokodil.

Sommige zien in de krokodil ook de draak van Jes. 51:9: ‘

‘Waak op, waak op, bekleed u met sterkte, gij arm des heren! Waak op als in de dagen van ouds, van de geslachten uit de voortijd! Zijt gij het niet, die Rahab neer gehouwen, den zeedraak doorboord hebt?’ De meeste commentatoren beschouwen dit als een verwijzing naar de chaos-draak uit de Babylonische mythologie.

De leviathan is waarschijnlijk de krokodil, zie ook de walvis.

Christelijk.

In Hortus Deliciarum komt een voorstelling voor van God de Vader die met een hengelroede, waarvan het snoer gevormd wordt door de stamboom van Jesse, de Leviathan vangt en zulks naar aanleiding van Job 40:20.

De krokodil, de in het boek Job, 40, 25-41, 26 vermelde dierkolos, zie ook Psalm 104, 26, en een groot waterdier in Psalm 74, 14, het beeld is van de gevaarlijke vijand. In het boek Job 2, is de Leviathan een vrouwelijk ondier die met de zondvloed in verbinding staat. Het is er door de oud-Joodse sage daartoe bestemd omdat ze eens bij het grote gastmaal in het paradijs van de gerechten, niet aanwezig mocht zijn. ‘En de Here zeide tot den satan: Vanwaar komt gij? En de satan antwoordde den Here: Van een zwerftocht over de aarde, die ik doorkruist heb.’

Volgens de latere Israëlitische mythologie is Gabriël een van de zeven aartsengelen en wel diegene die profeet Daniël de droom van de ram en geit verklaarde. Hij verkondigde verder aan Zacharias de geboorte van Johannes en aan Maria die van Jezus. Volgens de Rabbijnen is hij de doodsengel van de Israëlieten wiens zielen aan hem worden afgeleverd. Volgens de Talmud is hij de beheerser van het vuur en van het onweer. Op last van Jehova stak hij de tempel in brand voordat de soldaten van Nebudcadnesar die in vlammen deden opgaan, terwijl hij ook eenmaal de Leviathan zal overwinnen.

Zie verder: http://www.volkoomen.nl/ en : http://volkoomenoudeherbariaenmedisch.nl/